Spadek w Niemczech dla cudzoziemców

Kwestie takie jak spadek w Niemczech mogą być dla wielu osób niezrozumiałe. Dlatego też postaramy się naszym klientom przybliżyć ten proces. Kierujemy się profesjonalizmem i indywidualnym podejściem zapewniając wszystkim naszym klientom kompleksowe i jak najlepsze rozwiązania.

Niestety niejednokrotnie obcokrajowcy przekonują się, że dziedziczenie w Niemczech to spore formalne wyzwanie, tym bardziej że w kraju tym obowiązują jasne, ale jednocześnie rygorystyczne zasady. Aby uniknąć ewentualnych komplikacji i przejść przez całą procedurę bez problemów, trzeba się orientować w lokalnych przepisach. Poniższy artykuł ma na celu wyjaśnienie, co należy zrobić, aby dostać spadek w Niemczech dla obcokrajowców bez większych przeszkód i dużych strat finansowych. Dowiedzą się Państwo także, w jaki sposób jako wiarygodny partner możemy pomóc spadkobiercom zagranicznym przejść przez skomplikowaną procedurę dziedziczenia.

Na czym polega niemiecki system dziedziczenia?

Dziedziczenie w Niemczech podlega prawu spadkowemu, które z kolei wchodzi w zakres prawa cywilnego. Jak potwierdzi każdy polski adwokat w Niemczech, prawo spadkowe charakteryzuje się szczegółowością oraz rygorystycznym egzekwowaniem przepisów. Należy też pamiętać, że jednym z kluczowych aspektów niemieckiego systemu dziedziczenia jest tzw. zasada dziedziczenia przymusowego. Jeżeli więc chcielibyśmy niemieckie prawo spadkowe po polsku wytłumaczyć, to chodzi tu o to, że niektórzy krewni, a więc także dzieci i małżonkowie mają prawo do udziału w majątku spadkodawcy bez względu na to, co mówi treść testamentu. Występować mogą tu więc znaczne różnice w porównaniu do przepisów podobnych, które obowiązują w innych krajach, w których prawo dotyczące dziedziczenia jest oceniane jako bardziej elastyczne.

Jak potwierdzi każdy doświadczony adwokat prawo spadkowe w Niemczech umożliwia sporządzenie testamentu, gdzie określa się bardzo dokładnie sposób, w jaki majątek ma być podzielony po śmierci. Należy jednak pamiętać, że pomimo treści zawartej w testamencie, zasady dziedziczenia zapisane w przepisach obowiązują bezwzględnie i pozostają w mocy. To może wpływać na ograniczenia, jeśli chodzi o swobodę rozporządzania spadkiem. Dlatego zawsze bardzo istotna jest refleksja nad tym, w jaki sposób Państwa oczekiwania odnoszą się do niemieckich przepisów aktualnie obowiązujących. Dodatkowo często w Niemczech nie są uznawane zagraniczne trusty, a to może wpływać na trudności, jeżeli ktoś zamierza uzyskać poświadczenie dziedziczenia.

W sytuacji, gdy spadkodawca nie sporządził testamentu albo też w świetle niemieckiego prawa testament lub powiernictwo nie są akceptowane, to wówczas zastosowanie mają przepisy w ramach dziedziczenia ustawowego. Wówczas podział spadku realizowany jest na podstawie przepisów prawa niemieckiego albo gdy istnieje taka potrzeba na podstawie przepisów obcych, gdy ich ważność będzie uznana. W zasadach tych określona jest kolejność dziedziczenia jak również, to który ze spadkobierców otrzymał spadek i w jakiej części.

Procedura spadkowa w Niemczech dla cudzoziemców

Jak przewiduje niemieckie prawo spadkowe, rejestracja spadku dla nierezydentów wykonana ponownie to kolejne kroki:

• Najpierw należy ustalić prawa do spadku, a więc ważne jest to, kto ma prawo dziedziczenia zgodnie z niemieckim prawem spadkowym. To może być duży problem zwłaszcza w kontekście międzynarodowych aspektów.
• Kolejny krok to dotarcie do wszystkich składników majątku i ich wycena. Może chodzić również o nieruchomości, rachunki bankowe, przedmioty osobiste i inwestycje.
• Uzyskanie aktu dziedziczenia – w j. niemieckim proces ten nazywamy “„Erbscheinsantrag”
• Ta procedura sądowa ma podobne znaczenie jak przepisy dot. Testamentu, obowiązujące w innych krajach. Jej celem jest wskazanie spadkobierców, ich uznanie, a także uznanie ich praw. Gdy spadkobierca otrzyma już akt dziedziczenia lub przekazany będzie jego prawnikowi, to wówczas uzyskuje on dostęp do majątku, który wchodzi w skład spadku.
• Istotnym czynnikiem w całym procesie jest podatek od spadku. Jego wysokość zależy od wartości majątku, który jest dziedziczony, ale także zależy od stopnia pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą a spadkobiercami. W niemieckim prawie są szczegółowe przepisy podatkowe, które proces ten regulują. Zgodnie z nimi podatkiem obłożeni są spadkobiercy, ale nie sam majątek. Natomiast w przypadku spadkobierców, którzy mieszkają w państwie, pomiędzy którym a Niemcami zawarta została umowa o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu, mogą oni liczyć na ulgi podatkowe. Dzięki temu uwzględnione mogą być podatki, które były już uregulowane w Niemczech w trakcie obliczania podatkowego zobowiązania w kraju zamieszkania.
• Gdy dopełnione już będą wszystkie prawne formalności, majątek może być podzielony. Odbywa się to na podstawie niemieckiego prawa spadkowego.

Jak wygląda proces podziału spadku?

Jeżeli chodzi o spadek, Niemcy mają bardzo jasne zapisy w swoim prawie na wypadek, gdyby dokument ten nie został przygotowany przez spadkodawcę. Wówczas uruchamiana jest procedura dziedziczenia ustawowego. Prawo do spadku w takich okolicznościach przysługuje małżonkowi oraz bliskim krewnym. Istnieje kilka kategorii, wg których dokonuje się podziału więzów pokrewieństwa. Kategorie te określa się „kolejnościami” – Ordnung:

• spadkobiercy bezpośredni, a więc dzieci, wnuki i prawnuki
• rodzice i rodzeństwo, czyli najbliższa rodzina – wliczamy w to braci i siostry
• dalsi krewni pierwszego stopnia, czyli dziadkowie, wujkowie, ciotki, kuzyni i siostrzeńcy
• kuzyni drugiego stopnia, a także dalsi krewni – przedstawiciele trzeciego stopnia pokrewieństwa i dalej
• pozostali dalsi krewni – może im przysługiwać prawo do dziedziczenia, jeżeli nie ma spadkobierców bezpośrednich

Niemieckie prawo spadkowe mówi także, że jeżeli jest co najmniej jedna osoba zakwalifikowana do pierwszej grupy pokrewieństwa, to wówczas krewni pozostali nie mają udziału w spadku. A gdy nie występują bezpośredni zstępni, to wówczas na krewnych drugiej kolejności przechodzi prawo do spadku. W sytuacji, gdy osoby te nie żyją, spadek jest dzielony pomiędzy krewnych trzeciego stopnia i dalej adekwatnie do zanikania pokrewieństwa.

To, w jakiej kolejności dziedziczony jest spadek, uzależnione jest bezpośrednio od udziałów rozdzielanych pomiędzy spadkobierców. Małżonek osoby zmarłej otrzymuje 50% majątku w sytuacji, gdy w grę wchodzą także dzieci oraz inni spadkobiercy pierwszego stopnia. Pomiędzy te osoby dzielona jest reszta majątku, ale należy pamiętać, że udział drugiej kolejności nie może przekroczyć jednej czwartej. Natomiast dalsi krewni prawa do spadku mogą uzyskać dopiero wówczas, gdy nie występuje małżonek i spadkobiercy pierwszego, a także drugiego stopnia.

Ten system spadkowy nie jest jednak wolny od wad. Jak np. wyraźnie mówi prawo niemieckie, dzieci adoptowane nie mogą być spadkobiercami. Status ten nie przysługuje także zstępnym małżonka i innym osobom, które mogły być bardzo bliskie dla zmarłego. Problematyczną sytuacją jest również taka, gdy nie jest znane miejsce pobytu spadkobierców. Najpierw należy ustalić, kto konkretnie ma prawo do spadku. Dopiero wówczas można uzyskać prawo własności nieruchomości.

Procedura podziału zgodnie z testamentem

Jeżeli po spadkodawcy pozostał testament, to jest to wówczas najważniejszy dokument, który określa podział majątku. W takiej sytuacji ogólne przepisy ustawowe ustępują przed wolą zmarłego.

Dzięki testamentowi spadkodawca ma prawo do:

• wskazania spadkobierców wśród dowolnych osób i organizacji bez względu na powiązania rodzinne
• ustalania proporcji, wg których majątek będzie dzielony pomiędzy spadkobierców
• wskazania, na jakich zasadach spadkobiercy będą mogli otrzymać swój udział

Jednocześnie jednak niezależnie od tego, co jest zapisane w testamencie, może on być zaskarżony przez krewnych pierwszego i drugiego stopnia. Mogą to uczynić, jeżeli uważają, że dokument narusza ich prawo do ustawowego udziału w spadku. Widać więc, że nabycie spadku w Niemczech nie w każdej sytuacji jest jednoznaczne i może być poddane dodatkowej procedurze.

Spadek z Niemiec może być więc problematyczny w sytuacji, gdy zmarły będący mężem podjął decyzję, aby majątek został w całości przekazany dzieciom bez udziału w nim żony. Wówczas ma ona prawo testament zaskarżyć i żądać swojej ustawowej części majątku. Z tego prawa może skorzystać w okresie 3 lat od śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z niemieckimi przepisami testament można przygotować wg 2 scenariuszy:

• dokument napisany odręcznie, gdzie wyraźnie należy wskazać, jakie są życzenia spadkodawcy
• testament można także poświadczyć notarialnie, a więc dokument będzie sporządzony z pomocą notariusza. Dzięki temu dokument zyskuje na wiarygodności i mocy prawnej.

Kluczowe jest to, że dziedziczenie w Niemczech opiera się na obydwu powyżej wskazanych formach testamentu i obydwie formy mają swoją ważność. W sytuacji, gdy spadkodawca samodzielnie i prawidłowo przygotowuje testament, to zaletą jest to, że taki odręczny dokument jest całkowicie bezpłatny. Natomiast plusem testamentu poświadczonego przez notariusza jest gwarancja najwyższej rzetelności z uwzględnieniem wszystkich niuansów prawnych. Minusem jest poniesienie kosztów za przygotowanie takiego dokumentu.

Obydwie formy gwarantują zawiadomienie o spadku spadkobierców. Jednocześnie też mają oni prawo do tego, aby zrzec się spadku. Mogą to zrobić w przeciągu 6 tygodni od momentu poinformowania o śmierci spadkodawcy. Jeśli natomiast chodzi o osoby, które przebywają poza granicami Niemiec, to wówczas czas jest wydłużony do 6 miesięcy. W sytuacji, gdy zrzeczenie się spadku nie zostanie przekazane w wyznaczonym terminie, to wówczas automatycznie uzyskuje on status przyjętego przez spadkobiercę.

Spadek w niemieckim prawie

Podstawa prawna

Spadek w Niemczech jako proces dziedziczenia uregulowany jest przez kodeks cywilny, czyli Bürgerliches Gesetzbuch – BGB. Kwestie te reguluje także ustawa o podatku od spadków i darowizn – Erbschaftsteuer)- und Schenkungsteuergesetz – ErbStG. Są to standardy prawne wyznaczającego najważniejsze zasady, które mają zastosowanie na każdym etapie procesu spadkowego.

Kluczowe etapy dziedziczenia:

1. Poinformowanie o śmierci spadkodawcy

W pierwszej kolejności lokalny sąd spadkowy – Nachlassgericht, musi być powiadomiony o śmierci. Od tego momentu sprawuje kontrolę nad procedurą podziału majątku.

2. Akt dziedziczenia

Obowiązkiem spadkobierców jest złożenie wniosku o wydanie aktu dziedziczenia, czyli Erbschein. Dokument jest potwierdzeniem praw do spadku. Jest niezbędny do tego, aby zarządzać majątkiem i dokonać jego podziału. Osoby mieszkające w Niemczech mają 6 tygodni na nabycie praw do spadku. Natomiast spadkobiercy, którzy przebywają poza granicami, mają na to 6 miesięcy.

Zastosowaniem ma tu podstawa prawna §§ 2353-2370 Niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB).

3. Dziedziczenie i obowiązki podatkowe

Jeśli chodzi o spadek w Niemczech, podatek uzależniony jest od stopnia pokrewieństwa pomiędzy zmarłym a spadkobiercą. Zależy także od wartości majątku, który ma być przekazany. Kwestie te są regulowane przez ustawę o podatku od spadków – ErbStG. Obowiązuje zasada, że im bliższy jest związek spadkobiercy, ze spadkodawcą, to stawki podatkowe są tym bardziej lojalne. Jednocześnie tym wyższe jest minimum, które nie podlega opodatkowaniu.

Dlaczego akt dziedziczenia jest ważny?

Jak potwierdzi każdy adwokat prawo spadkowe w Niemczech opiera się na akcie dziedziczenia. Jest to dokument, który wydają organy sądowe, a jego zadaniem jest potwierdzenie prawa spadkobierców do spadku. Bez tego dokumentu niemożliwe by było zarządzanie majątkiem. Daje dostęp do rachunków bankowych, a także daje możliwość do przerejestrowania nieruchomości jak również zarządzania innym majątkiem, który został odziedziczony.

Co daje uzyskanie aktu dziedziczenia?

• Spadkobiercy zyskują dostęp do środków finansowych. Najczęściej dokument ten jest wymagany przez banki, aby można było mieć dostęp do rachunków spadkodawcy.
• Możliwość rejestracji nieruchomości. Akt dziedziczenia jest niezbędny, aby zarejestrować ponownie nieruchomość w księgach wieczystych.
• Dokument staje się oficjalnym dowodem potwierdzającym prawa do dziedziczenia w przypadku osób trzecich i zainteresowanych.
• Jakie są warunki wydania aktu dziedziczenia?
• Podstawową kwestią jest złożenie wniosku. Zainteresowany składa go do sądu spadkowego, co można zrobić osobiście lub poprzez zaufanego prawnika.
• Należy także zebrać niezbędne dokumenty takie jak dowód tożsamości wnioskodawcy, a przede wszystkim akt zgonu zmarłego. Należy także przedstawić testament, jeżeli zmarły go pozostawił.
• Warto także wziąć pod uwagę poświadczenie notarialne. Dokument taki potwierdza dokładność podanych informacji. Niezbędne może się okazać oświadczenie pod przysięgą – affidavit. Jest to oświadczenie potwierdzone notarialnie, które opisuje prawa do dziedziczenia.
• W ramach procedury rejestracyjnej wymagana jest opłata urzędowa. To, jak będzie wysoka, zależy od wartości spadku.

Prawo spadkowe w Niemczech – najważniejsze przepisy

Aby wyjaśnić pokrótce niemieckie prawo spadkowe po polsku, przede wszystkim należy wspomnieć, że obowiązuje ono na całym obszarze kraju i jest ufundowany na zasadzie sukcesji uniwersalnej. Chodzi o to, że gdy umiera spadkodawca, to wówczas automatycznie spadkobiercy dostają nie tylko majątek, ale również zobowiązania, czyli chodzi np. o zaległe długi. W tym mechanizmie prawnym wyeliminowano konieczność wskazywania wykonawcy testamentu lub poddawania się złożonym prawnym procedurom.

Niemieckie prawo przewiduje, że prawni spadkobiercy, a więc małżonkowie, dzieci lub rodzice mogą się nie zgodzić na przyjęcie spadku. Poza tym niemieckie przepisy dają możliwość spadkodawcy wykluczenia z listy spadkobierców najbliższych krewnych. Równocześnie jednak ci spadkobiercy, którzy zostali w ten sposób wykluczeni, mogą dochodzić swoich praw i domagać się prawa do obowiązkowego udziału – Pflichtteil. Aby wejść na tę drogę postępowania, warunkiem jest przedstawienie zaświadczenia, które potwierdza prawo do spadku.

Jak potwierdzi także każdy polski adwokat w Niemczech prawo spadkowe przewiduje, że gdy zmarły nie zostawi po sobie testamentu, to w takiej sytuacji podział jest realizowany z uwzględnieniem stopnia pokrewieństwa:

• Majątek jest dzielony pomiędzy dzieci w częściach równych. Jeżeli jednak dzieci nie ma, to spadek przechodzi na wnuki.
• W sytuacji, gdy nie występują zstępni, majątek dzieli się równo pomiędzy rodziców.
• Jeśli nie ma rodziców, spadek przypada braciom i siostrom, a jeżeli ich nie ma, to ich dzieciom.
• W sytuacji, gdy tacy krewni nie występują, spadek trafia do dziadków w równych częściach.
• Gdy dziadków nie ma, majątek przekazywany jest wujkom, ciotkom lub kuzynom.
• Procedura ustalania udziału małżonka lub partnera cywilnego jest ustalana przy braniu pod uwagę obecności pozostałych spadkobierców. Podział ten wygląda następująco:
• Małżonek otrzymuje 25% spadku sytuacji, gdy po zmarłym pozostały dzieci lub wnuki
• Udział współmałżonka wynosi 50%, jeżeli występują rodzice, bracia, siostry, siostrzeńcy, siostrzenicy lub dziadkowie.
• Małżonek lub partner otrzymuje 100% spadku, jeżeli nie występują żadni krewni.
• Jeżeli nastąpił oficjalny rozwód przed śmiercią spadkodawcy, to wówczas małżonek traci wszelkie prawa do spadku.

Taki system prawny priorytetowo traktuje bliskie relacje, jeśli chodzi o podział spadku.

Niemieckie przepisy spadkowe dla cudzoziemców

Jak mówią przepisy Unii Europejskiej, obywatele, którzy mieszkają innym kraju, samodzielnie podejmują decyzję, które przepisy kraju będą brane pod uwagę podczas procedury dziedziczenia. Chodzi o przepisy w zakresie obywatelstwa, pochodzenia lub miejsca zamieszkania. Gdy jednak zmarły nie pozostawił testamentu i nie pozostawił ustawowego oświadczenia, które wskazuje preferowane prawo, to wówczas zastosowanie ma zasada ostatniego miejsca zamieszkania. W takich okolicznościach podczas postępowania spadkowego stosuje się prawo kraju, w którym spadkodawca żył przez ostatnie 5 lat do chwili śmierci.

Przepisy w Niemczech dotyczące dziedziczenia emerytur i rent

Są sytuacje, gdy krewni mogą dziedziczyć emeryturę spadkodawcy. Emerytura zwolniona jest wówczas z podatku. Wdowcy i wdowy mają więc możliwość starania się o rentę rodzinną. Może to być również renta z tytułu opieki nad dzieckiem. Dzieci natomiast mogą wnioskować o przyznanie renty sierocej. Aby jednak można było uzyskać te świadczenia, muszą zaistnieć pewne warunki.

Warunkiem podstawowym jest wcześniejsze opłacanie przez zmarłego składek ubezpieczeniowych przez co najmniej 5 lat przed śmiercią. Jeśli chodzi o małżonków, kluczowym warunkiem jest czas, w którym trwało małżeństwo i jest to przynajmniej jeden rok. Dzieci natomiast mogą wnioskować o przyznanie renty sierocej do osiemnastego roku życia. Czas ten może być w niektórych przypadkach przedłużony do dwudziestego siódmego roku życia. Może tu chodzić o trudną sytuację życiową lub kontynuację nauki.

Procedura zrzeczenia się spadku i podważenie testamentu

Nabycie spadku w Niemczech nie jest obowiązkowe i spadkobiercy mają możliwość odmowy. Można tego dokonać nawet wtedy, gdy w testamencie wskazano nazwisko spadkobiercy. Jest to pewne zabezpieczenie z uwagi na możliwość wystąpienia sytuacji, gdy majątek obejmuje także długi. Warunkiem zrzeczenia się spadku jest przedłożenie właściwego wniosku w przeciągu 6 tygodni od daty śmierci spadkodawcy. Czas ten wydłuża się do 6 miesięcy, jeżeli spadkobierca mieszka poza granicami Niemiec.

Pamiętajmy też, że spadkobierca ma możliwość zaskarżenia testamentu, jeżeli na przykład jego zdaniem udział zapisany w testamencie jest mniejszy, aniżeli wskazują na to przepisy. Wówczas ma prawo do otrzymania 50% kwoty, biorąc pod uwagę standardowy podział, czyli na podstawie niemieckiego prawa spadkowego. Tego rodzaju wniosek należy złożyć do Nachlassgericht, czyli do sądu spadkowego. Jest to sąd właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Gdyby jednak chodziło o spadkodawcę, który jest cudzoziemcem bez miejsca zamieszkania na terenie Niemiec, to wtedy wniosek jest składany do sądu w Berlinie- Schöneberg.

Konsekwencje nieodebrania spadku w Niemczech

W sytuacji, gdy spadek jest ignorowany przez spadkobierców lub nastąpiła odmowa jego przyjęcia, to wówczas cały majątek przechodzi na rzecz państwa.

Testament w niemieckim prawie

W Niemczech obowiązek sporządzenia testamentu nie dotyczy obcokrajowców i nierezydentów. Nie muszą oni sporządzać tego dokumentu. Jednocześnie, jednak jeżeli testament został sporządzony w innym kraju, to jest uznawany pod warunkiem, że odpowiada międzynarodowym standardom. Pamiętajmy też, że jej chodzi o spadek w Niemczech, podatek będzie mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy spadkodawca wskazał w testamencie, że zastosowanie będą mieć przepisy kraju jego pochodzenia. Z kolei, gdy testament napisano w obcym języku, to w takich okolicznościach wykonawca testamentu lub spadkobiercy muszą zadbać o jego tłumaczenie na język niemiecki, co będzie wiązać się z kosztami.

Bardzo popularne jest przygotowywanie 2 testamentów, a więc jednego w rodzimym kraju spadkodawcy, a drugiego w Niemczech. Wówczas jednak należy zachować wysoką ostrożność, aby pomiędzy dokumentami nie wystąpiły konflikty z uwagi na różnice przepisów. Z tego powodu w takich okolicznościach przy chęci sporządzenia 2 testamentów rekomenduje się skorzystanie z konsultacji z prawnikiem, który specjalizuje się w międzynarodowym prawie spadkowym. Wówczas pod uwagę brane są wszystkie niuanse prawne dotyczące prawa niemieckiego i międzynarodowego.

Pamiętajmy też, że małżonkowie lub partnerzy mogą sporządzić wspólny testament. Wówczas można wziąć pod uwagę wspólne interesy podczas podziału majątku.

Jakie wyróżniamy rodzaje testamentów?

Ustawodawstwo niemieckie daje możliwość wybrania sobie rodzaju testamentu z uwagi na swoje preferencje lub sytuację życiową.

• Napisany odręcznie testament jest dokumentem, który musi być podpisany przez osobę, która go sporządza. Testament można napisać w dowolnym języku, co jest bardzo dobrym rozwiązaniem w przypadku obcokrajowców. Wariant ten jest szczególnie preferowany przez osoby, które chcą testament przygotować szybko i bez ponoszenia kosztów.
• Testament publiczny to z kolei dokument, który jest przygotowanych z pomocą notariusza. Ten ostatni poświadcza jego poprawność i autentyczność. W tym wariancie trzeba się liczyć z kosztami, ponieważ trzeba będzie zapłacić za przygotowanie dokumentu. Jednocześnie jednak ogromną zaletą jest to, że testament taki zyskuje na mocy prawnej, a dodatkowo mamy także pewność, że został przygotowany w 100 procentach prawidłowo. Nie występuje więc tu ryzyko zaskarżenia dokumentu lub uznania go za nieważny.

Jeżeli chodzi o koszt, to jest to uzależnione od tego, jakiego rodzaju składniki lub majątek wchodzi w skład spadku. Należy mieć świadomość, że koszty będą rosnąć, im bardziej będą rozległe i złożone prawa spadkowe.

Jak poprawnie przygotować testament w Niemczech?

Niemieckie prawo spadkowe bardzo rygorystycznie podchodzi do pojęcia testamentu. Istnieją ścisłe normy, które warunkują to, czy dokument można uznać za prawomocny. W sytuacji nieprzestrzegania takich zasad należy brać pod uwagę możliwość unieważnienia testamentu.

• Jeżeli spadkodawca decyduje się na testament samodzielny, to dokument taki musi być napisany odręcznie. Musi się tam znaleźć także podpis i data. Jeżeli chodzi o język, w którym ma być napisany, to jest tu zupełna dowolność. Ważne, aby wskazać imię i nazwisko osoby sporządzającej, a także miejsce jego napisania. To metoda ekonomiczna i prosta. Trzeba tylko pamiętać o dopełnieniu wszystkich wymogów, jeśli chodzi o formę.
• W przypadku testamentu poświadczonego notarialnie istotne jest tu ustne oświadczenie woli spadkodawcy. Następnie notariusz spisuje to oświadczenie i dzięki temu dokument nabiera silnej mocy prawnej. Dokładność, sumienności i zgodność z prawem jest tu gwarantowana przez profesjonalistę.

Obowiązkiem notariusza jest dopilnowanie, aby treść testamentu była zgodna z wymogami niemieckiego prawa. Gdy testament zostanie podpisany, może być już wpisany przez notariusza do rejestru testamentów. Tym samym dokonuje się urzędowa rejestracja dokumentu, który od tej pory ma zapewnione bezpieczeństwo. Jeżeli potrzebują Państwo bardziej szczegółowych informacji dotyczących obowiązków notariuszy w Niemczech, można się skontaktować z Federalną Izbą Notarialną – Bundesnotarkammer. Jej zadaniem jest koordynowanie działalności notariuszy i świadczenie pomocy dla obywateli.

Warto też pamiętać, że prawo niemieckie przewiduje możliwość zmiany lub odwołania testamentu. Można tak postąpić, gdy np. spadkodawca zmienił swoje plany. Procedura zmiany lub odwołania testamentu:

• Po pierwsze spadkodawca musi stworzyć nowy dokument testamentowy. Wówczas automatycznie zastąpi on poprzedni.
• Należy także złożyć na piśmie wniosek o anulowanie starego testamentu.
• Oryginał testamentu powinien być zniszczony fizycznie. Można go np. podrzeć lub spalić.
• Trzeba także pamiętać o usunięciu dokumentu z urzędowego rejestru testamentów. W ten sposób jego moc prawna automatycznie wygasa.

Zarejestrowanie testamentu i nabranie mocy prawnej

Z uwagi na to, że w Niemczech prawo reguluje kwestie dziedziczenia, które następuje automatycznie, bardzo rzadkie jest wyznaczanie wykonawcy testamentu. Może do tego dojść jednak w pewnych przypadkach wyjątkowych. To może być sytuacja, gdy prawdopodobne jest wystąpienie sporu pomiędzy spadkobiercami. Inną sytuacją jest taka, gdy niektórzy ze spadkobierców nie są jeszcze pełnoletni. Obowiązkiem wykonawcy testamentu jest zadbanie o to, aby wszystkie warunki testamentu były spełnione. Ponadto w jego gestii leży zagwarantowanie prawidłowego podziału majątku. Musi także zadbać o realizację woli zmarłego. Przeszkodą może tu być jednak sytuacja, gdy któryś ze spadkobierców postanowi wystąpić o rewizję testamentu lub też zrzeknie się udziału.

Kompetentne przygotowanie testamentu może być sporym wyzwaniem. Skorzystanie z usług doświadczonych prawników to gwarancja uniknięcia trudności prawnych. Wykorzystując Urzędowy Krajowy Rejestr Prawników w Niemczech, można znaleźć wykwalifikowanego prawnika, który zagwarantuje pomoc z zakresu prawa spadkowego.

Przepisy dotyczące podatku od spadku

Wycenianie nieruchomości w prawie niemieckim

Nabycie spadku w Niemczech siłą rzeczy związane jest z także z kwestiami podatkowymi. Jeśli chodzi o nierezydentów, podatek ustalany jest w odniesieniu do wartości netto majątku przekazywanego w spadku. Chodzi tu o całkowitą wartość wszystkich aktywów. Ogółem są to więc nieruchomości, pojazdy, hipoteki i papiery wartościowe. Wartość ta jest pomniejszana o zobowiązania dłużne, czyli np. pożyczki, rachunki medyczne, alimenty, podatki pogrzebowe, czy też administracyjne koszty.

Ocena wartości rynkowej majątku dokonywana jest w odniesieniu do dnia zgonu spadkodawcy. To gwarantuje ustalenie optymalnej ceny, na podstawie której oblicza się podatek. Ten ostatni pobierany jest tylko od kwoty pozostałej, co jest rozwiązaniem korzystnym ta spadkobierców.

Każdy, kto zdecyduje się przystąpić do spadku, musi się liczyć z tym, że należy zapłacić od niego podatek, ale wziąć także odpowiedzialność za ewentualne długi osoby zmarłej. Odpowiedzialność ta spada także na osoby, które otrzymują darowizny. Wówczas wspólnie z darczyńcą muszą uiścić podatek.

Pamiętajmy też, analizując spadek w Niemczech i niemieckie prawo spadkowe, że w sytuacji, gdyby spadki i darowizny miał być przeznaczone na jakiś konkretny cel, to w takich okolicznościach obowiązek uregulowania podatku spada na przekazującego darowiznę. Można tu mówić o podziale obowiązków podatkowych. Jednocześnie są także chronione interesy państwa.

Jakie wyróżniamy kategorie spadkobierców?

Zapisy w prawie niemieckim, jeżeli chodzi o podatek od spadków, przewidują system ulg. W ramach tego ostatniego występują 3 grupy spadkobierców. Wyznacznikiem jest tu pokrewieństwo ze spadkodawcą, a także wielkość samego spadku.

Pierwsza grupa to bliscy krewni:

• małżonkowie i partnerzy cywilni
• dzieci (także pasierby), wnuki i prawnuki dzieci zmarłych
• wnuki i prawnuki dzieci żyjących
• rodzice i dziadkowie

Druga Kategoria to krewni dalsi:

• bracia, siostry i ich dzieci, czyli siostrzeńcy i siostrzenice
• rodzice adopcyjni i inni krewni
• byli małżonkowie

Do trzeciej kategorii zaliczamy wszystkie te osoby, które nie mieszczą się w 2 pierwszych kategoriach.

Kategoria	Pokrewieństwo	Wolne od podatku
1	Współmałżonek	500000€
1	Dzieci	400000€
1	Wnuki	200000€
1	Rodzice, dziadkowie	100000€
2	Inni krewni	20000€
3	Osoby nie są krewnymi	20000€

Stawki podatkowe

Ustalenie ulg podatkowych zależy w prawie niemieckim od wysokości spadku, a także stopnia pokrewieństwa. Mąż i żona są np. zwolnieni z uiszczenia podatku do kwoty 500 tys. Euro. Z kolei w przypadku dzieci limit ten to 400 tys. odpowiednio, jeśli chodzi o wnuki, kwota ta wynosi 200 tys., a w przypadku rodziców jest to 100 tys. euro.

W momencie, gdy limity te są przekraczane przez spadek, na pozostałą część nakładany jest podatek progresywny. Np. jeśli chodzi o kwotę do 75 tys. euro, podatek wynosi 7%. Gdy kwota jest większa niż 75 tys., ale mniejsza niż 300 tys. euro, to stawka wzrasta do 11%. Ogólna zasada jest taka, że im spadek jest większy, to tym większy jest procent podatku – podatek wzrasta aż do 30% dla kwot, które wynoszą więcej niż 26 mln euro.

Podstawa podatku	Kategoria 1	Kategoria 2	Kategoria 3
Do €75,000	0,07	0,15	0,3
€75,000 – €300,000	0,11	0,2	0,3
€300,000 – €600,000	0,15	0,25	0,3
€600,000 – €6,000,000	0,19	0,3	0,3
€6,000,000 – €13,000,000	0,23	0,35	0,5
€13,000,000 – €26,000,000	0,27	0,4	0,5
Powyżej €26,000,000	0,3	0,43	0,5

Aby obcokrajowiec mógł otrzymać w Niemczech spadek, musi brać pod uwagę specyfikę lokalnego ustawodawstwa. Poza tym dziedziczenie w Niemczech wiązać się będzie z najróżniejszymi niuansami prawa spadkowego. Dzięki naszej Kompanii zawsze mają Państwo zagwarantowane w pełni profesjonalne wsparcie. Gwarantujemy, że jako zagraniczni spadkobiercy przejdą Państwo przez wszelkie niezbędne procedury bez żadnych przeszkód i jednocześnie zgodnie z literą prawa. Zespół Kompanii to doświadczeni i posiadający głęboką wiedzę specjaliści, którzy zapewniają nieocenioną pomoc wszystkim osobom, które chcą nabić spadek w Niemczech bez problemów i ryzyka.

Najczęściej stawiane pytania

Z czym się wiąże procedura dziedziczenia w Niemczech?

W momencie śmierci niemieckiego obywatela „Amtsgericht”, czyli lokalny sąd rozpoczyna postępowanie spadkowe („Nachlassverfahren). Jest to proces konieczny, aby ustalić można było prawa do spadku, a także podzielić go pomiędzy poszczególnych spadkobierców. Procedura przeniesienia majątku na spadkobierców w Badenii-Wirtembergii nie jest dokonywana przez sąd. Zajmują się tym notariusze, dzięki czemu cały proces jest uproszczony. Wszyscy ewentualni spadkobiercy muszą być obowiązkowo zawiadomieni przez sąd spadkowy o tym, że wszczęto postępowanie. Muszą być także powiadomieni o prawie dochodzenia majątku osoby zmarłej.

W jaki sposób ustalana jest kolejność dziedziczenia w Niemczech?

Niemieckie prawo bardzo ściśle reguluje kwestie dziedziczenia. Gdy nie ma testamentu, dzieci, małżonkowie i rodzice zmarłego stają się spadkobiercami bezpośrednimi.

Ustawowym udziałem jest minimalna część spadku. Jest ona zgodnie z przepisami zapewniona niektórym spadkobiercom nawet wówczas, gdyby w testamencie osoby te były wskazane na warunkach mniej korzystnych. Dzięki temu małżonkowie i dzieci mogą mieć pewność, że otrzymają 50% udziału, który by dostali w sytuacji, gdyby testamentu nie było.

Jakich dokumentów wymaga zarejestrowanie spadku w Niemczech?

Wg niemieckiego prawa otrzymanie spadku wymagać będzie przedstawienia oficjalnego dowodu, który potwierdza prawo konkretnej osoby do dziedziczenia. Dowodem takim może być akt dziedziczenia – Erbschein, który wydaje sąd. To może być także europejskie poświadczenie dziedziczenia – ECS, albo dokument wykonujący testament. W pewnych okolicznościach dokumenty te będą niezbędne, gdy np. do spadku zalicza się nieruchomości zlokalizowane na obszarze Niemiec. Chodzi o prawne potwierdzenie, że spadkobiercy mogą rozporządzać majątkiem.

W jaki sposób w Niemczech można sporządzić testament?

Prawo niemieckie przewiduje sporządzenie testamentu według dwóch scenariuszy. Dokument można przygotować samodzielnie lub z pomocą notariusza i każda z tych opcji ma konkretne cechy. Jeżeli chodzi o opcję notarialną, zainteresowany ma możliwość po prostu przekazać ustnie notariuszowi, jaka jest jego ostatnia wola. Może to także zrobić, przekazując dokument pisemny, w którym wskazano sposób rozporządzania spadkiem. Zadaniem notariusza jest wówczas zarejestrowanie tych informacji i zagwarantowanie prawnej ważności dokumentu.

Czy od spadku W Niemczech należy odprowadzić podatek?

Spadek w Niemczech podlega opodatkowaniu, ponieważ uznawany jest za formę dochodu tak samo jak w przypadku zysków z inwestycji lub pracy zarobkowej. Odprowadzanie podatku dotyczy jednak nie tylko i wyłącznie majątku, który spadkobierca otrzymał po śmierci spadkodawcy. Chodzi także o pokaźne kwoty pieniędzy, które były przekazywane gdy spadkodawca żył. Mówimy wówczas o podatku od darowizn.

Czy długi w Niemczech także są dziedziczone?

Spadkobierca, który otrzymuje spadek, przejmuje także wszystkie długie osoby zmarłej. Przepisy w Niemczech pozwalają jednak na uchronienie się przed niebezpieczeństwem zadłużenia. Wystarczy, że spadkobierca odmówi przyjęcia spadku. Można także ograniczyć swoją odpowiedzialność. Ważne, aby postępować tu zgodnie z wymaganymi prawnymi procedurami.

Kto może w Niemczech zaskarżyć testament?

Spadkobiercy, którzy są uprawnieni do obowiązkowej części spadku, mają możliwość wystąpienia o rewizję testamentu. Można się o to ubiegać w sytuacji, gdy np. dana osoba została wyłączona z testamentu lub rola jej w testamencie została znacznie zmniejszona nieadekwatnie do przepisów prawa. Jak najbardziej można zaskarżyć testament, ale muszą istnieć ku temu podstawy. Warunkiem jest umotywowane podejrzenie, że treść testamentu narusza prawa spadkobiercy. Inny powód to podejrzenie, że testament sporządzono z błędami.

W jaki sposób odmówić przyjęcia spadku?

Zgodnie z prawem obowiązującym w Niemczech spadkobiercy nie muszą przyjmować spadku i mogą po prostu odmówić jego przyjęcia. Aby to uczynić, niezbędne jest złożenie do sądu spadkowego wniosku w tej sprawie. W sytuacji, gdy mieszkasz w Niemczech, wniosek musisz złożyć w przeciągu 6 tygodni od chwili powiadomienia o spadku. Jeżeli mieszkasz w innym kraju, masz na to 6 miesięcy.